Co to jest ISPS?
ISPS (International Ship and Port Facility Security Code) to Międzynarodowy kodeks ochrony statków i obiektów portowych. Określa, jak statki i obiekty portowe mają oceniać zagrożenia, przygotować plan ochrony, wyznaczyć oficerów ochrony i szkolić personel. W Unii Europejskiej stosowanie kodeksu wprowadza rozporządzenie (WE) nr 725/2004, a w Polsce — ustawa o ochronie żeglugi i portów morskich.
Skąd się wziął
Kodeks przyjęła Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) jako uzupełnienie konwencji SOLAS (rozdział XI-2). Obowiązuje od 1 lipca 2004 r. Jego celem jest wykrywanie zagrożeń dla ochrony i zapobieganie incydentom, które mogą dotknąć statki lub obiekty portowe obsługujące żeglugę międzynarodową.
Z czego się składa
- Część A — wymagania obowiązkowe,
- Część B — wytyczne. W UE część jej punktów stosuje się jak przepisy obowiązkowe; dotyczy to m.in. częstotliwości treningów i ćwiczeń (art. 3 ust. 5 rozporządzenia 725/2004).
Najważniejsze pojęcia
| Skrót | Znaczenie |
|---|---|
| PFSA | Ocena stanu ochrony obiektu portowego — punkt wyjścia do planu |
| PFSP | Plan ochrony obiektu portowego — dokument chroniony, opisuje środki i procedury |
| PFSO | Oficer ochrony obiektu portowego — rola i obowiązki |
| SSO | Oficer ochrony statku |
| Poziomy ochrony | 1, 2 i 3 — co oznaczają w praktyce |
Co ISPS oznacza dla pracowników obiektu
Nie tylko oficer ochrony odpowiada za bezpieczeństwo. Pracownicy z zadaniami ochronnymi muszą znać swoje obowiązki w planie ochrony, a pozostały personel — odpowiednie zapisy planu. W praktyce każdy pracownik powinien wiedzieć, jak rozpoznać zagrożenie, komu i jak je zgłosić oraz czego nie robić. Kodeks wymaga też regularnych treningów i ćwiczeń. Zobacz, kto i w jakim zakresie powinien być szkolony.
Źródła
- Międzynarodowy kodeks ochrony statków i obiektów portowych (ISPS), IMO — część A i B.
- Rozporządzenie (WE) nr 725/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 31 marca 2004 r. w sprawie podniesienia ochrony statków i obiektów portowych.
- Ustawa z dnia 4 września 2008 r. o ochronie żeglugi i portów morskich (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 597).